Welcome to the World of Pascal

Ask your log-in to access the gallery
of your specific session or point of interest
ONLY FOR PROFESSIONALS

The 'World' section is temporarily offline

Member Login

Lost your password?

Not a member yet? Sign Up!

CONTACT > SALVE MATER > HISTORY


Queen Elisabeth of Belgium opened the Salve Mater psychiatric center for women in 1927. The center was set up by the ‘Sisters of Mercy’ on the lands owned by the counts of Spoelbergh.

Until 1997, the main building held the psychiatric clinic’s administrative offices and the sisters’ convent. Photographer Pascal Baetens made it his home base in 2003. The last patients, those of the Saint-Paulus pavillion, left salve Mater in 2007. 

The surrounding parc, set up as an English scenic garden, was protected by the Administration of Monuments and Landscapes due to its rich collection of trees and plants, but has been neglected for quite some years since.

 

 

A documentary about the institution, realised 1971 (French):
Salve Mater 1971

A more extensive history (Dutch):
Geschiedenis Salve Mater



Het domein Groot Park

Het domein Groot Park te Lovenjoel is gelegen in de vallei van de Molenbeek. Het maakt deel uit van de eigendommen van het adellijke geslacht de Spoelberch, die vroeger het kasteel in het park bewoonden. Lovenjoel. De laatste telgen van dit geslacht, Jan de Spoelberch (1766-1838) en Maximiliaan de Spoelberch (1802-1873) hadden een grote belangstelling voor dendrologie en plantten diverse zeldzame boomsoorten aan. In het park van Salve Mater bevinden zich dan ook unieke exemplaren, o.a. moerascypressen, diverse zeldzame soorten eik en beuk, linde, es, esdoorn, zelkova en een magnolia grandiflora.

 

De opening van Salve Mater in 1927

Het ‘Groot Park’ in Lovenjoel (35 ha groot) werd in 1915 door de erfgenamen van de familie de Spoelbergh aan de Katholieke Universiteit van Leuven geschonken. Deze gaf het domeinpark in pacht aan de Zusters van Liefde van Gent om er een instelling te bouwen voor geesteszieke vrouwen en studenten psychiatrie. De plannen van de nieuwe instelling werden getekend door architect Joseph Hachez.  Op 29 juni 1927 was het zover: de eerste twee gebouwen, de administratie en het gebouw Sancta Maria werden plechtig ingewijd in aanwezigheid van Koningin Elisabeth, echtgenote van Koning Albert.  Bij de opening waren tal van politieke, kerkelijke en universitaire hoogwaardigheidsbekleders aanwezig. Waren ook aanwezig: de toenmalige aartsbisschop van Mechelen-Brussel Kardinaal Van Roy, Mgr. Van Rechem, superieur van de Congregatie van de Zusters van Liefde en Mgr. Ladeuze, rector van de Universiteit van Leuven. Ook de Minister van Justitie Hymans en Oud-Eerste-Minister Delacroix waren aanwezig. De overste van de Zusters van Liefde, Zuster Mathilde, organiseerde een schitterende ontvangst en prof. D’Hollander, hoofdgeneesheer, hield een toespraak over de nieuwe vormen van de ‘verzorging en genezing der krankzinnigen’ in Salve Mater. 

Huidige staat van het domein

Het hoofdgebouw herbergde tot 1996 de administratie van de psychiatrische kliniek en het klooster van de zusters. In 2003 vond fotograaf Pascal Baetens er zijn thuisbasis. De andere paviljoenen beetje bij beetje ontruimd, de laatste patiënten verlieten het paviljoen Sint-Paulus in 2007. 
Het beheer van Salve Mater is sinds enkele jaren in handen van de NV Salve Mater, die het domein zal omvormen tot een residentieel park met appartementen en enkele kantoren. Een aantal gebouwen is al verkocht, de andere hebben een tijdelijke bestemming gekregen.

 

Het domein Salve Mater werd samen met de dorpskern en Ave Regina sinds 1994 erkend als dorpsgezicht. In het prachtige park staan tal van zeldzame bomen, indertijd verzameld door de laatste telg van de familie de Spoelbergh. 

Het park, ingericht als Engelse landschapstuin,door Monumenten en Landschappen geklasseerd wegens zijn rijke verzameling bomen en planten, heeft te lijden gehad door jarenlange verwaarlozing.


Met dank aan de website van de gemeente Bierbeek en Jos Dewinter
 


Waar is de poort van Salve Mater? 

Een smeedijzeren poort sloot de dreef af die van het kasteel naar de Sint-Lambertuskerk leidde. Waarschijnlijk maakte de poort deel uit van een oudere kerkhofmuur. De poort werd vervaardigd rond 1836 door smid Van Schoonbeeck uit. Deze smeedde twee jaar later ook de Chinese brug over de beek, centraal in het domein. Bovenaan de poort waren vroeger de wapenschilden bevestigd van de burggraaf de Spoelberch en van zijn echtgenote, burggravin de Putte. Kenmerkend zijn de ‘lelies’ die onderaan in de poort verwerkt zijn.

De beide draaiende delen van de poort werden op klaarlichte dag in november 1996 gestolen, waarschijnlijk door mannen die zich uitgaven voor werklui die de poort kwamen ‘herstellen’. De poort werd tot op heden nog niet teruggevonden.

Ook de smeedijzeren poort met de initalen "S" en "M"  aan de bijzondere weg verdween in de loop van 2003 of 2004, evenals arduinen ornamenten aan het kasteel in 2010.